Choroba zwyrodnieniowa stawów

Co to jest Choroba Zwyrodnieniowa Stawów?

Choroba Zwyrodnieniowa Stawów to choroba przewlekła, w której dochodzi do uszkodzenia chrząstki stawowej oraz tzw. warstwy podchrzęstnej kości. Chrząstka stawowa pełni ważną rolę w układzie ruchu człowieka: umożliwia swobodny ruch stawu, absorbuje przeciążenia, a dzięki gładkiej powierzchni redukuje tarcie między poszczególnymi częściami stawu. W przypadku uszkodzenia chrząstki stawowej swobodne poruszanie stawem jest utrudnione. Kości zaczynają bezpośrednio ocierać o siebie, co jest powodem powstania silnego bólu i obrzęku stawu.

Zatem tak jak wskazuje nazwa, w chorobie tej dochodzi do zmian zwyrodnieniowych w obrębie stawów.

Co się dzieje podczas przebiegu choroby?

Choroba Zwyrodnieniowa Stawów to powolny proces o charakterze degeneracyjnym, który rozwija się na przestrzeni wielu lat. W większości przypadków występują niewielkie zmiany, które mają wpływ jedynie na część danego stawu. Czasami jednak uszkodzenia w obrębie stawów mogą mieć charakter bardziej poważny i rozległy.
W nasilonych stadiach choroby chrząstka ulega znacznemu ścieńczeniu. Powoduje to, że pogrubiałe końce kości wchodzą w bezpośredni kontakt ze sobą i zaczynają się ścierać. Utrata chrząstki stawowej, tarcie na powierzchni stawu i pojawienie się na krawędziach wyrośli kostnych może znacznie zmienić kształt stawu. W wyniku tego kości układają się w nieprawidłowym położeniu, co powoduje deformację stawu, która może manifestować się nasilonymi dolegliwościami bólowymi.

Stadia Chroby Zwyrodnieniowej

Jak często choroba ta występuje?

Choroba Zwyrodnieniowa Stawów to problem nie tylko medyczny, ale i społeczny. Według danych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), na Chorobę Zwyrodnieniową Stawów cierpi już przeszło 39 milionów Europejczyków, a szacuje się, że do 2020 roku liczba ta się podwoi. Choroba Zwyrodnieniowa Stawów jest najczęstszą przyczyną choroby stawów. Zazwyczaj rozwija się powoli – na przestrzeni lat lub nawet dziesięcioleci. Jednak w wieku czterdziestu lat niemal u każdej osoby występują już zmiany zwyrodnieniowe w stawach przenoszących obciążenie (szczególnie w stawach biodrowych i kolanowych). Częstość występowania Choroby Zwyrodnieniowej Stawów wzrasta wraz z wiekiem, a kobiety są bardziej narażone niż mężczyźni, szczególnie w grupie wiekowej powyżej pięćdziesiątego roku życia.

Choć Choroba Zwyrodnieniowa Stawów stanowi problem o zasięgu ogólnoświatowym, obserwuje się pewne różnice geograficzne oraz etniczne – częściej występuje w Europie i w USA niż w pozostałych częściach świata.

Jakie są czynniki zwiększające ryzyko jej wystąpienia?

Istnieje szereg czynników, które zwiększają ryzyko wystąpienia Choroby Zwyrodnieniowej Stawów.

Najważniejsze z nich obejmują:

Wiek
Choroba Zwyrodnieniowa Stawów zazwyczaj pojawia się przy końcu piątej lub w szóstej bądź siódmej dekadzie życia. Jest to prawdopodobnie związane z normalnym procesem starzenia się – osłabieniem mięśni, zużyciem stawów na przestrzeni dziesiątek lat, a także ogólnym spowolnieniem przebiegu procesów regeneracyjnych.

Płeć żeńska
Choroba Zwyrodnieniowa Stawów występuje częściej i jest bardziej nasilona u kobiet niż u mężczyzn i dotyka w szczególności stawów kolanowych i stawów rąk.

Otyłość
Nadwaga i otyłość są kolejnymi, ważnymi czynnikami ryzyka wystąpienia i nasilenia Choroby Zwyrodnieniowej Stawów. Dodatkowy ciężar powoduje nadmierne obciążenie stawów – szczególnie w stawach absorbujących ciężar ciała, takich jak np. staw kolanowy.

Uraz stawu
Poważny uraz lub operacja stawu mogą prowadzić do Choroby Zwyrodnieniowej Stawów w późniejszym etapie życia. Czynnikiem ryzyka może być np. uszkodzenie lub usunięcie łąkotki w stawach kolanowych lub poważne uszkodzenie więzadła. Bardzo gwałtowne, powtarzające się ruchy także mogą prowadzić do uszkodzenia stawów. Wyjaśnia to, dlaczego Choroba Zwyrodnieniowa Stawów występuje częściej u osób podejmujących nadmierny wysiłek fizyczny związanym z pracą lub uprawianiem sportu.

Czynniki dziedziczne
Istnieje postać Choroby Zwyrodnieniowej Stawów, która wyraźnie występuje rodzinnie. Określa się ją jako postać guzkową Choroby Zwyrodnieniowej Stawów. Występuje ona najczęściej w stawach rąk u kobiet w średnim wieku. W innych postaciach tej choroby czynniki dziedziczne mają mniejsze znaczenie niż otyłość, wiek i urazy stawów.

Co wiemy o jej objawach?

Choroba Zwyrodnieniowa Stawów wykazuje tendencję do stopniowego nasilania się na przestrzeni wielu lat. Główne objawy, które pacjenci zauważają jako pierwsze, to sztywność i bóle stawów. Ból zazwyczaj nasila się po wysiłku fizycznym lub przy końcu dnia. Sztywność zwykle zmniejsza się po kilku minutach aktywności, choć pacjent może odczuwać nadal „trzeszczenie” lub „strzelanie” w stawach podczas wykonywania ruchów.

W rzadkich przypadkach zajęty staw może ulegać zwichnięciu w wyniku osłabienia mięśni, ścięgien i więzadeł lub braku stabilności. Specjalne ćwiczenia mięśni pozwolą wzmocnić stawy [kliknij tutaj].

Objawy mogą być różne i często pojawiają się bez wyraźnego powodu. Mogą występować okresy nasilonych objawów trwające po kilka tygodni lub miesięcy, pomiędzy którymi pacjenci czują się znacznie lepiej. Zmiany pogody, a szczególnie pogoda zimna i wilgotna, mogą nasilać dolegliwości bólowe u niektórych osób.
Zmienionym chorobowo stawom mogą towarzyszyć obrzęki, jak też mogą w nich być wyczuwalne wyrośla kostne. Mięśnie wokół stawu mogą wydawać się nieco ścieńczałe. Wraz z nasilaniem się choroby pacjenci mogą odczuwać coraz większe trudności podczas wykonywania codziennych czynności.

Jeżeli zajęte są stawy biodrowe lub kolanowe, wówczas może być utrudnione wstawanie z krzesła, wchodzenie lub schodzenie po schodach, a nawet zakładanie butów i skarpet. Na tym etapie Choroba Zwyrodnieniowa Stawów może w sposób istotny ograniczać niezależność pacjenta. Zatem warto podejmować wszelkie działania, aby uniknąć takiej sytuacji w dalszym etapie życia.

Czy choroba dotyka wszystkie stawy?

Choroba Zwyrodnieniowa Stawów może rozwinąć się niemal w każdym stawie, choć jej przebieg i objawy mogą być odmienne u różnych osób.

Choroba Zwyrodnieniowa Stawu kolanowego występuje częściej u kobiet niż u mężczyzn w starszym wieku i zazwyczaj zajmuje oba kolana. Nadwaga może nasilać ten problem, który może poważnie ograniczać ruchomość pacjenta. Stan po urazie sportowym lub po operacji (np. po usunięciu chrząstki) – to czynniki ryzyka występujące częściej u mężczyzn; w tych przypadkach choroba zwyrodnieniowa może dotyczyć tylko jednego kolana.
Choroba Zwyrodnieniowa Stawu biodrowego występuje z podobną częstotliwością u mężczyzn i kobiet. Wieloletnia praca fizyczna jest jednym z czynników ryzyka – szczególnie zatem narażeni na problemy ze stawami biodrowymi są rolnicy. Jednak u wielu osób nie udaje się zidentyfikować wyraźnej przyczyny. W ciężkiej chorobie zwyrodnieniowej stawu biodrowego chora kończyna może wydawać się nieco krótsza z powodu deformacji kości po obu stronach stawu.

Choroba Zwyrodnieniowa Stawów rąk występuje zazwyczaj w przebiegu postaci guzkowej tej choroby. Pojawia się ona głównie u kobiet w wieku 40-60 lat, czyli mniej więcej w okresie menopauzy („przekwitania”). Najczęściej atakuje stawy na końcach palców oraz u podstawy kciuka. Czasem stawy te stają się zaczerwienione, obrzęknięte i bolesne, zwłaszcza gdy objawy choroby pojawiają się po raz pierwszy.

Wystąpienie postaci guzkowej Choroby Zwyrodnieniowej Stawów w średnim wieku oznacza większe ryzyko rozwoju Choroby Zwyrodnieniowej Stawu kolanowego, a czasem również niektórych innych stawów w wieku 60-80 lat. Dlatego właśnie postać tę określa się czasem „uogólnioną” (rozsianą) Chorobą Zwyrodnieniową Stawów. Postać guzkowa ma charakter dziedziczny – a zatem wykazuje tendencję do występowania rodzinnego.
Choroba Zwyrodnieniowa Stawów stóp na ogół dotyczy stawu u podstawy palucha. Ostatecznie może ona prowadzić do usztywnienia palucha, co utrudnia chodzenie, albo też do jego wygięcia, co powoduje deformację określaną jako paluch koślawy.

Chorobę Zwyrodnieniową Stawów szyi i pleców określa się mianem spondylozy. Jest ona bardzo powszechna, ale często nie powoduje żadnych problemów, a obraz rentgenowski wykazuje niewielką korelację z nasileniem bólu lub sztywności stawów kręgosłupa. U około połowy populacji ból okresowo nawraca, lecz Choroba Zwyrodnieniowa Stawów nie jest częstą przyczyną bólu pleców.

W jaki sposób lekarz dokonuje rozpoznania?

Rozpoznanie Choroby Zwyrodnieniowej Stawów jest w dużej mierze oparte na przeprowadzeniu wywiadu medycznego z pacjentem i wynikach badania przedmiotowego. Podczas badania stawów lekarz może wyczuć pogrubienie kości, trzeszczenie stawów, jak też ewentualne ograniczenia ruchów w stawach. Lekarz ocenia również tkliwość uciskową w okolicy stawów, osłabienie mięśni, nadmiar płynu lub niestabilność stawów. Istnieje szereg innych badań, które lekarz może zlecić w celu potwierdzenia diagnozy, np. wykonanie zdjęcia rentgenowskiego zajętego stawu.
Lekarz może przepisać właściwe leczenie w celu zmniejszenia nasilenia dolegliwości bólowych i innych objawów choroby. Możemy także – tak jak w przypadku wielu innych aspektów naszego życia – pomóc sobie sami. Pewne modyfikacje trybu życia mogą zapewnić nam poprawę w codziennym funkcjonowaniu.

Jednym z leków zalecanych w miejscowym leczeniu bólu i towarzyszącego stanu zapalnego w Chorobie Zwyrodnieniowej Stawów jest MOBILAT® – trójskładnikowy preparat dostępny bez recepty w postaci maści i żelu. Substancje lecznicze zawarte w preparacie MOBILAT® wnikają w tkanki i wywierają miejscowe działanie przeciwbólowe, przeciwzapalne i przeciwobrzękowe.

Jak pomóc sobie samemu?

Po rozpoznaniu Choroby Zwyrodnieniowej Stawów leczenie powinno być ukierunkowane na cztery główne cele:

  • zwalczanie bólu,
  • poprawa funkcjonowania i ruchomości stawów,
  • utrzymanie optymalnej masy ciała,
  • prowadzenie zdrowego trybu życia.

Nawet niewielkie zmiany trybu życia mogą zmniejszyć ryzyko nasilania się Choroby Zwyrodnieniowej Stawów. Należy do nich: regularna aktywność fizyczna, odpowiednie zestawy codziennych ćwiczeń, a także kontrolowanie masy ciała. Można więc na wiele sposobów kontrolować Chorobę Zwyrodnieniową Stawów już od momentu jej pierwszego rozpoznania. Dzięki nawet niewielkim zmianom w codziennym życiu można zredukować obciążenie dla bolesnych stawów:

Prawidłowa masa ciała
Jeżeli pacjent ma nadwagę, zrzucenie nawet kilku kilogramów zmniejsza obciążenie bioder, kolan, stóp i pleców. Zmiana codziennych nawyków może być trudna, ale nawet niewielki wysiłek podjęty na wczesnym etapie może mieć duże znaczenie w przyszłości. Połączenie regularnej aktywności fizycznej ze zrównoważoną dietą jest korzystniejsze niż stosowanie samej diety.

Nie należy siedzieć w bezruchu
Wiele osób spośród nas ma pracę, którą wykonuje się głównie w pozycji siedzącej. Często sama zmiana pozycji lub przeciągnięcie się od czasu do czasu może zapewnić realne korzyści.

Warto znać swoje tempo
W miarę możliwości należy rozkładać cięższe prace fizyczne na kilka okresów w ciągu dnia. Takie proste działanie może znacznie zredukować obciążenie uszkodzonych stawów.

Chroń swoje stawy
Należy starać się unikać działań, które mogą pogorszyć stan zmienionych chorobowo stawów. W razie potrzeby należy pomyśleć o sposobach zmodyfikowania swojego miejsca pracy, domu lub samochodu, aby zminimalizować ich obciążenie.

Zapewnij stawom ruch
Warto zapewnić regularny ruch chorych stawów w ciągu dnia – nawet proste ćwiczenia mogą złagodzić ból i dyskomfort.

Należy nosić wygodne buty
Grube, miękkie podeszwy działają jak amortyzatory wstrząsów, zapewniając dodatkową ochronę bioder, kolan, stóp i pleców.

Laska
Czasem używanie laski podczas chodzenia może naprawdę pomóc w zmniejszeniu obciążenia stawów biodrowych i kolanowych.

Kontakt

STADA Poland Sp. z o.o.

Al. 3 Maja 6 , 05-501 Piaseczno

Tel.:
+48 22 737 79 20

Zgłoszenie działań niepożądanych:

Tel.:
+ 48 22 275 89 42
+ 48 22 737 79 34
+ 48 515 552 551
+ 48 608 557 956

Fax.:
+ 48 22 750 38 82